İşçi ve işveren uyuşmazlıklarının çözümünde sıklıkla başvurulan ihtiyari arabuluculuk süreci, zamanlama hatası yapıldığında tüm hukuki geçerliliğini yitirebilir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin yakın tarihli bir emsal kararı, arabuluculuk sürecinin ne zaman başlatılabileceği konusundaki net çizgiyi ortaya koymaktadır.
Kararın Özeti ve Hukuki Çerçeve
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 24.04.2025 tarihli (E: 2025/2403, K: 2025/3786) kararına göre; ihtiyari arabuluculuk görüşmelerinin personelin işten ayrılış bildirgesi SGK’ya sunulmadan önce yapılması, ortaya çıkan anlaşma tutanağını geçersiz kılmaktadır.
Kararın temel dayanağı oldukça nettir: İş akdi sona ermeden yapılan arabuluculuk görüşmeleri hukuken geçerli kabul edilmez. ### Bu Karar Neden Önemli?
İş hukuku, doğası gereği zayıf taraf olan işçiyi koruma ilkesine dayanır. İşçi fiilen çalışmaya devam ederken veya resmi işten çıkış işlemleri henüz tamamlanmadan arabuluculuk masasına oturulması, çalışanın işini kaybetme kaygısıyla veya işverenin otoritesi altında özgür iradesini yansıtamayacağı riskini taşır. Yargıtay, imzalanan tutanakların gerçekten her iki tarafın da hür iradesini yansıttığından emin olmak için, sözleşme bağının resmen kopmuş olmasını şart koşmaktadır.
İşverenler ve İK Profesyonelleri Nelere Dikkat Etmeli?
Geçerli ve sonradan itiraz edilemeyecek bir ihtiyari arabuluculuk süreci yürütmek için aşağıdaki sıralamanın takip edilmesi zorunludur:
Önce Resmi Çıkış: Çalışanın işten çıkış işlemleri tamamlanmalı ve SGK işten ayrılış bildirgesi resmi olarak verilmelidir.
Sonra Arabuluculuk Daveti: İhtiyari arabuluculuk sürecine dair davet ve resmi başvurular, ancak SGK çıkışı yapıldıktan sonra gerçekleştirilmelidir.
Tarihlerin Uyumu: İmzalanacak olan arabuluculuk anlaşma tutanağındaki tarihlerin, SGK çıkış tarihinden sonrasına ait olduğu evraklar üzerinden net bir şekilde doğrulanabilmelidir.
Sonuç olarak; arabuluculuk mekanizmasının sağladığı yasal güvenceden faydalanmak ve uyuşmazlıkları kesin olarak çözüme kavuşturmak isteyen tarafların, sürecin şekil ve zamanlama şartlarına harfiyen uyması gerekmektedir. Erken başlatılan bir süreç ve atılan imza, ileride beklenmedik işe iade veya işçilik alacağı davalarıyla karşılaşılmasına zemin hazırlayacaktır.